From Sterwiki

Fiat is een Italiaans automerk en autofabrikant.

Geschiedenis

De beginjaren

In 1899 werd in Turijn de Società Anonima Fabbrica Italiana Automobili Torino opgericht, op initiatief van Giovanni Agnelli. Hij werd in 1902 algemeen directeur van de firma.
In 1900 rolden de eerste 24 auto's van de band in de fabriek in Corso Dante, waaronder de 3/12HP. Het Fiat-logo werd in 1904 door Biscaretti ontworpen.

Al vroeg was Fiat met succes actief in autoraces. In 1902 won Vincenzo Lancia de Sassi Superga met een 24HP. Ook Agnelli zelf was actief als coureur, hij reed de tweede tour van Italië.

In 1908 werd Fiat actief in Amerika, daar werd de Fiat Automobile Co. opgericht. Daarnaast werd het assortiment uitgebreid naar trams, vrachtwagens en schepen. Fiat begon met het toepassen van cardanaandrijving, een techniek waarop het bedrijf het patent bezit.

Roaring twenties en Eerste Wereldoorlog

Tijdens de Eerste Wereldoorlog werd voornamelijk geproduceerd voor het leger. Na de oorlog opende de tweede fabriek, in Lingotto, in 1922 haar deuren. Een hypermodern bedrijf, met vijf verdiepingen en een testbaan op het dak. Het was de grootste autofabriek in Europa, en stond onder leiding van Giacomo Mattè Trucco. Daarnaast werden de activiteiten verder uitgebreid naar andere sectoren, zoals treinbouw en elektriciteit. Er werd een fabriek gebouwd in Lubrificanti, en Fiat opende haar fabriek in Rusland.

Na de oorlog was Fiat al snel weer op de been, door een effectieve kostenbeheersing. Een nieuw model, met vier zitplaatsen, werd gelanceerd: de Fiat 509. Het bedrijf deed veel voor haar personeel op het gebied van scholing, sportclubs en gezondheidszorg.

Dertiger jaren en tweede wereldoorlog

In Mussolini's dagen moest Fiat terugvallen op de eigen Italiaanse markt. In die periode werd veel gedaan aan technologische vernieuwing, en uitbreiding van de activiteiten in luchtvaart en spoorverkeer. Halverwege de jaren 30 kwam Fiat met twee nieuwe modellen, de Ballila en de Topolino. Het laatste model zou bijna 20 jaar in productie blijven, tot 1955. In 1945 overleed topman Agnelli, en werd opgevolgd door Vittorio Valletta.
Na de oorlog kon de autoproductie, dankzij het Marshall plan in 1948 weer worden opgepakt. De modellen 500 en 1400 werden uitgebracht, met standaard verwarming en luchtventilatie.

thumb|right|300px|Fiat Topolino

Na de oorlog

In de vijftiger jaren werd het eerste dieselmodel uitgebracht, de 1400 diesel. Fiat profiteerde optimaal van de na-oorlogse opbouw, en de groeiende behoefte aan betaalbare auto's. De Fiat 600 met achterin geplaatste motor, in 1957 de nieuwe Fiat 500, vanaf 1960 als Giardinetta, een voorloper van het stationwagon concept.

In de jaren 60 werd volop gebouwd aan uitbreiding van het concern, met fabrieken in voornamelijk Zuid-Italië. Fiat had echter ook te lijden onder sociale onrust en stakingen. Topman Valletta werd in 1966 opgevolgd door Giovanni Agnelli jr., de kleinzoon van de oprichter. In 1971 werd de Fiat 127 auto van het jaar. Dit was de eerste voorwielaangedreven Fiat. In de fabrieken werd de trend ingezet naar automatisering van werkzaamheden, om de loonkosten te drukken. Al in 1978 werkte Fiat met robots, in het Robogate systeem.

Fiat Auto S.p.A.

In 1979 werd de autodivisie van Fiat ondergebracht in een apart bedrijf, waarin de merken Fiat, Abarth, Lancia, Autobianchi en Ferrari samenwerkten. Het bedrijf werd later uitgebreid met de acquisitie van Alfa Romeo (1984) en Maserati (in 1993).

Fiat bracht in de jaren 80 de modellen Panda, Uno en Tipo uit, in de jaren 90 gevolgd door Tempra, Seicento, Punto, Ulysse, Barchetta, Bravo, Brava, Marea en Palio. Zowel Tipo als Punto werden auto van het jaar. De Fiat Coupé werd ontworpen door Pininfarina.

In 1996 werd Agnelli jr. erevoorzitter van de raad van bestuur, en werd als CEO opgevolgd door Cesare Romiti. Ter ere van het 100-jarig bestaan in 1999 werd het logo gemoderniseerd. De Fiat Seicento en de Multipla werden als laatste modellen in de 20ste eeuw geïntroduceerd. Vooral het laatstgenoemde model werd met gemengde gevoelens ontvangen, vanwege de bijzonder vormgeving, en de drie zitplaatsen voorin.

In de 21ste eeuw is Fiat gestart met het moderniseren van de modellenlijn. De Doblo en Stilo werden geïntroduceerd, en de Multipla werd aangepast aan de wensen van het publiek. Het meest recente model is de Fiat Idea, waarmee Fiat ook de markt van MPV's wil betreden.

thumb|left|300px|Fiat Seicento
thumb|left|Fiat 500

Topmannen

1. Giovanni Agnelli (1902 - 1945)
   
2. Vittorio Valletta (1945 - 1966)
   
3. Giovanni Agnelli jr. (1966 - 1996)
   
4. Cesare Romiti (1996 - heden)
   

Categorie:Automerk
categorie:Autofabrikant
ca:FIAT
de:Fiat
en:Fiat
es:FIAT
fr:Fiat
id:Fiat
it:FIAT
ja:フィアット
no:Fiat
pl:Fiat
pt:Fiat
sv:FIAT